پلاک خوانی الکترو موتورها:


 مشخصاتی که روی پلاک الکتروموتورها مینویسند برای استفاده بهینه در طراحی و راه اندازی صحیح بکار میرود و


 شامل نکاتی میشود که گاهی بی توجهی به آن باعث بهره بری کمتر و خسارت به تجهیزات الکتریک میگردد .


 لذا پلاک خوانی الکترو موتورها کمک زیادی به طراح و راه انداز برای طراح مدار مربوطه و انتخاب صحیح کنتاکتور و بی متال و ... مینماید .


 


 No: شماره ساخته شده توسط کارخانه


Type: شامل کلیه مشخصات فنی الکترو موتور که در کاتالوگ کارخانه موجود بوده و یا در مکاتبه با کارخانه


  باید به آن اشاره شود و یا در هنگام خرید مشابه


 A=حداکثر جریان مجاز الکترو موتور را نشان میدهد که میزان جریان نباید بیشتر از مقدار فوق و بلکه


   همیشه الکترو موتور طوری انتخاب شود که زیر مقدار فوق کار کند.


 V=ولتاژ کاری الکترو موتور میباشد که نباید ولتاژ بیشتر و یا کمتر به سیم پیچهای الکترو موتور اعمال گردد


 50 HZالکترو موتور باید در فرکانس 50 هرتز کار کند (برق ایران)


 60 HZ الکترو موتور باید در فرکانس 60 هرتز کار کند (فرکانس برق برخی کشورهای)


  نکته: دور الکترو موتورها با فرکانس ارتباط دارد لذا الکترو موتوری که در فرکانس 50 هرتز مثلا 1500   دور میباشد همین الکترو موتور در فرکانس 60 دورش دیگر 1500 نیست .


 R.P. M= نشان دهنده دور الکترو موتور در یک دقیقه در روی شقت خروجی میباشد.


 KW=مقدار توان الکترو موتور را نشان میدهد.


 نکته : اگر روی الکترو موتوری نوشته شده بود 380/220 V= معنی ان این است که این الکترو موتور در شبکه برق 110 ولت که برخی از کشورها استفاده میشود باید بصورت مثلث و در کشورهای که ولتاژ 220ولت ( ولتاژ بین یک فاز و نول) دارند مثل ایران باید بصورت ستاره بسته شود .


 IP= میزان حفاظت الکترو موتور در مقابل گرد و غبار و .. و طبق جدول زیر میباشد.


 


انواع حفاظتها طبق استاندارد دین 40050


 P00= باز بدون حفاظت در مقابل تماس با اجسام خارجی و أب


 P10= محفوظ در مقابل تماس دست و اجسام بزرگ خارجی - محافظ در مقابل اب


 P11= محفوظ در مقابل تماس دست و اجسام بزرگ خارجی - محفوظ در مقابل اب


 P20= محفوظ در مقابل تماس انگشت و اجسام با وزن متوسط بدون حفاظ در مقابل اب


 P21= محفوظ در مقابل تماس انگشت و اجسام با وزن متوسط - ضد اب


 P22= محفوظ در مقابل تماس انگشت و اجسام با وزن متوسط –محفوظ در مقابل ترشح اب بطور عمودی یا


 مایل با زاویه بیشتر از 30 درجه نسبت به افق


P30= محفوظ در مقابل تماس با ابزار ها و غیره و اجسام خارجی سبک وزن – بدون محافظت در مقابل اب


P31= محفوظ در مقابل تماس با ابزار ها و غیره و اجسام خارجی سبک وزن - ضد اب


P32= محفوظ در مقابل تماس با ابزار ها و غیره و اجسام خارجی سبک وزن - محفوظ در مقابل ترشح اب بطور عمودی یا مایل با زاویه بیشتر از 30 درجه نسبت به افق


 P40= در مقابل کلیه 




کابل:


 چند نکته مهم و کوتاه:


 مقاومت: عبارت است از عکس ال عملی که هر عنصر با توجه به ساختمان اتمی و تعداد الکترون لایه آخر در   مقابل عبور جریان یا حرکت الکترونها از خود نشان میدهد  مقاومت با طول هادی نسبت مستقیم و با سطح مقطع نسبت عکس دارد . برای اندازه گیری مقاومت فلزات یک متر از آنرا به سطح مقطع یک میلیمتر مربع انتخاب کرده و مقاومت آنرا اندازه گیری میکنند (جداول آماده برای همه فلزات وجود دارد) که به آن مقاومت مخصوص میگویم و برحسب اهم است.


  وقتی میگوییم مقاومت یک فلز با طول آن نسبت مستقیم دارد یعنی هرچه طول بیشتر باشد مقاومت هم بیشتر 


 میشود                                                       L1<L2                R1<R2


 و وقتی میگوییم مقاومت با سطح مقطع نسبت عکس دارد یعنی هر چه سطح مقطع بزرگتر باشد مقاومت کمتر


 است                                                                                 L1=L2    S1<S2 نتیجه R1<R2


 واحد مقاومت اهم میباشد که با حرف یونانی امگا نمایش میدهند.


 هدایت الکتریکی عکس مقاومت است هرچه مقاومت بیشتر باشد هدایت کمتر است و واحد أن مو میباشد.


            G=1/R


 مثال: مقاومت یک سیم به طول 100 متر و به سطح مقطع 2 میلیمتر مربع؟


                                                                                           R=A*L/S     


R=0.0175*100/2


 مقاومت مخصوص =A      طول = L         سطح مقطع =S     مقاومت مخصوص مس =0.0175


ساختمان کابلها:


 هر نوع هادی که جریان برق را از خود عبور داده و توسط موادی از محیط اطراف خود عایق شده باشد را کابل مینامند .


 مهمترین و بیشترین عایقی که در ساختمان کابلها بکار میرود عبارتند از P.V.C(پلی وی نیل کلراید) که پرتو دور یا پلاستیک نامیده میشود


 P.V.C عایقی غیر قابل اشتعال است و این مزیت خوبی در کابلها میباشد دارای انعطاف پذیری زیادی میباشد


 و تنها عیب أن این است که در درجه حرارت حدود صفر و زیر صفر از أن نمیتوان برای عملیات کابل کشی مورد


  استفاده قرار داد مواردی مانند ارزانی تولید انبوه و سادگی ساخت باعث شده که بیش از 90 در صد کابلهای فشار ضعیف از این عایق درست شوند.


 


 


نوعی عایق دیگر بنام PET(پلی اتیلن) برای کابلها بکار میرود که اتشزا بوده و در مکانهای اختصاصی بکار میرود .


 در بعضی از کابلها از عایق لاستیکی استفاده میشود که کاربرد زیادی ندارد.


 هادیها از جنس مس و یا الومینیوم میباشند . در صورتیکه بخواهیم  از کابلی با هادی الومینیوم برای کابل کشی هوایی استفاده کنیم باید یک رشته ان فولاد باشد .


 برای شناسائی کابلها از حروفی استفاده میشود که روی کابلها نوشته شده است برخی از این حرف طبق


 استاندارد المانV.D.E بشرح زیر میباشد:


N      کابل با هادی مسی


 NR    کابل با هادی ألومینیوم


 Y      علامت عایق پرتو دور میباشد


 H      علامت ورق متالیزه میباشد


 T      سیم تحمل کننده در کابل کشی هوایی


 R     حفاظت فولادی نواری شکل


 Y     روکش کمربندی پرتو دور


 R     هادی دایره ای شکل میباشد


 E     هادی یک رشته و دایرهای میباشد


 M     هادی چند رشته


 S     هادی بشکل مثلث 


مثال :


 روی کابلی نوشته شده Nyyre--0.6/1kv مشخصات آن چیست؟


 N    هادی از جنس مس


 Y    روکش هادی از جنس P.V.C


 Y    روکش کمربندی از جنس P.V.C


 R    هادی بشکل دایره میباشد.(سطح مقطع کابل)


 E    هادی یک رشته و مفتولی میباشد.


 و حداکثر ولتاژ مجاز بین فاز و نول 600 ولت  و حداکثر ولتاژ مجاز بین دو فاز حداکثر 1000ولت میباشد.


شناسائی کابلها:


 سایز سیمها و کابلها بر حسب سطح مقطع طبقه بندی شده و طبق جدول زیر است:


 0.5 - 0.75 - 1 - 1.5 - 2.5  - 4-6-10-16-25-35-50-70-95-120-150-185-240-300-400-500


 برای مشخص نمودن یک کابل یا سیم ابتدا تعداد رشته و سپس سطح مقطع سیم از هادیها را ذکر میکنند مانند 


 کابل 4*2 که یعنی کابلی که دو رشته هادی به سطح مقطع 4 دارد .


 در کابلها چند رشته و از سایز 16 به بالا سیمهای فاز و نول دارای مقاطع مختلفند در اکثر کابلها سیم نول به


 اندازه دو مرتبه از سیم فاز کمتر است اما در کابلهای با سطح مقطع بالا این اختلاف تا سه هم میرسد  سایز کابلها با هادی چند رشته به شرح زیر میباشد.


       1.5*4       2.5*4       4*4      6*4       10*4         16*4     10+25*3            16+35*3          25+50*3          70+120*3       70+150*3          95+180*3           120+240*3


مثال : کابل 10+25*3 چه کابلی میباشد؟


 این کابل سه هادی به سطح مقطع 25 میلیمتر مربع برای فازهای اصلی و یک هادی به سطح مقطع 10 میلیمتر مربع برای نول دارد.


کابلهای روغنی:


کابلهای روغنی : در بعضی از کابلها از کابلها از عایق هادی ها کاغذ میباشد ابتدا ذرات بخار و هوای داخل کاغذ


  را گرفته و به روغن که عایق خوبی میباشد اغشته میکنند ضخامت کاغذها بسیار کم است و دور هر هادی


 چندین دور پیچیده میشود به این کاغذها کاغذ اشباع شده میگویند.


 روی نوار روغنی یک کاغذ متالیزه از جنس الومینیم میپیچند که وظیفه دارد میزان مغناطیسی اطراف هر هادی را را


 محدود نموده و از اثر ان روی میدان مغناطیسی فاز دیگر بکاهد . از کابلهای روغنی بیشتر در فشار متوسط


 استفاده میشود و بعلت گرانی خود کابل و همچنین مفصل و سر کابل در فشار ضعیف بندرت استفاده


 میشود .ممکن است بجای یک غلاف سربی از سه غلاف که بدور هر فاز  پیچیده شده استفاده شود در این


 صورت به ان کابل روغنی سه غلافه میگویند.


قابلیت تحمل بار کابلها


 
















































































سه رشته


دو رشته


یک رشته


سطح مقطع


25


30


35


1.5


35


40


50


2.5


45


50


65


4


60


65


85


6


80


90


110


10


110


120


155


16


135


155


200


25


165


185


250


35


200


235


310


50


245


280


380


70


295


335


460


95


340


380


535


120


390


435


610


150


445


490


685


185


   


مقادیر فوق برای دما 20 درجه سانتیگراد میباشد و در صورتیکه دما افزایش پیدا کند و یا تعداد کابلها زیاد شود باید در ضرایب جداول زیر مقدار بار دهی کابلها ضرب شود


 


 


 


 


 


   


قابلیت تحمل کابلها کابلهای یک رشته و چند رشته در صورت قرار گرفتن گروهی در زمین


 























10


8


6


5


4


3


 


2


تعداد کابل در گودال


0.60


0.62


0.65


0.70


0.70


0.80


0.90


ضریب کاهش



 


بستگی مقدار کابل با درجه حرارت محیط























35


30


25


20


15


10


5


درجه حرارت محیط برحسب سانتیگراد


0.76


0.85


0.93


1.0


1.07


1.13


1.2


ضریب بار


 

ساختمان کابلها:


شناسائی کابلها:


قابلیت تحمل بار کابلها


پلاک خوانی الکترو موتورها:


انواع حفاظتها طبق استاندارد دین 40050


 


    کابل:


 چند نکته مهم و کوتاه:


 مقاومت: عبارت است از عکس ال عملی که هر عنصر با توجه به ساختمان اتمی و تعداد الکترون لایه آخر در   مقابل عبور جریان یا حرکت الکترونها از خود نشان میدهد  مقاومت با طول هادی نسبت مستقیم و با سطح مقطع نسبت عکس دارد . برای اندازه گیری مقاومت فلزات یک متر از آنرا به سطح مقطع یک میلیمتر مربع انتخاب کرده و مقاومت آنرا اندازه گیری میکنند (جداول آماده برای همه فلزات وجود دارد) که به آن مقاومت مخصوص میگویم و برحسب اهم است.


  وقتی میگوییم مقاومت یک فلز با طول آن نسبت مستقیم دارد یعنی هرچه طول بیشتر باشد مقاومت هم بیشتر 


 میشود                                                       L1


 و وقتی میگوییم مقاومت با سطح مقطع نسبت عکس دارد یعنی هر چه سطح مقطع بزرگتر باشد مقاومت کمتر


 است                                                                                 L1=L2    S1 نتیجه R1


 واحد مقاومت اهم میباشد که با حرف یونانی امگا نمایش میدهند.


 هدایت الکتریکی عکس مقاومت است هرچه مقاومت بیشتر باشد هدایت کمتر است و واحد أن مو میباشد.


            G=1/R


 مثال: مقاومت یک سیم به طول 100 متر و به سطح مقطع 2 میلیمتر مربع؟


                                                                                           R=A*L/S     


R=0.0175*100/2


 مقاومت مخصوص =A      طول = L         سطح مقطع =S     مقاومت مخصوص مس =0.0175
















































واحد علامت کمیت نام کمیت
اهم R مفاومت
متر L طول
میلیمتر مربع A یاC سطح مقطع
متر/میلیمتر مربع *اهم ή مقاومت مخصوص
زیمنس یا مو G هدایت الکتریکی
میلیمتر مربع*اهم/متر X هدایت مخصوص
کولن Q مقدار الکتریسیته
أمپر I شدت جریان
ثانیه T زمان
میلیمتر مربع/امپر J تکاثف جریان


ساختمان کابلها:


 هر نوع هادی که جریان برق را از خود عبور داده و توسط موادی از محیط اطراف خود عایق شده باشد را کابل مینامند .


 مهمترین و بیشترین عایقی که در ساختمان کابلها بکار میرود عبارتند از P.V.C(پلی وی نیل کلراید) که پرتو دور یا پلاستیک نامیده میشود


 P.V.C عایقی غیر قابل اشتعال است و این مزیت خوبی در کابلها میباشد دارای انعطاف پذیری زیادی میباشد


 و تنها عیب أن این است که در درجه حرارت حدود صفر و زیر صفر از أن نمیتوان برای عملیات کابل کشی مورد


  استفاده قرار داد مواردی مانند ارزانی تولید انبوه و سادگی ساخت باعث شده که بیش از 90 در صد کابلهای فشار ضعیف از این عایق درست شوند.


 


 


نوعی عایق دیگر بنام PET(پلی اتیلن) برای کابلها بکار میرود که اتشزا بوده و در مکانهای اختصاصی بکار میرود .


 در بعضی از کابلها از عایق لاستیکی استفاده میشود که کاربرد زیادی ندارد.


 هادیها از جنس مس و یا الومینیوم میباشند . در صورتیکه بخواهیم  از کابلی با هادی الومینیوم برای کابل کشی هوایی استفاده کنیم باید یک رشته ان فولاد باشد .


 برای شناسائی کابلها از حروفی استفاده میشود که روی کابلها نوشته شده است برخی از این حرف طبق


 استاندارد المانV.D.E بشرح زیر میباشد:


N      کابل با هادی مسی


 NR    کابل با هادی ألومینیوم


 Y      علامت عایق پرتو دور میباشد


 H      علامت ورق متالیزه میباشد


 T      سیم تحمل کننده در کابل کشی هوایی


 R     حفاظت فولادی نواری شکل


 Y     روکش کمربندی پرتو دور


 R     هادی دایره ای شکل میباشد


 E     هادی یک رشته و دایرهای میباشد


 M     هادی چند رشته


 S     هادی بشکل مثلث 


مثال :


 روی کابلی نوشته شده Nyyre--0.6/1kv مشخصات آن چیست؟


 N    هادی از جنس مس


 Y    روکش هادی از جنس P.V.C


 Y    روکش کمربندی از جنس P.V.C


 R    هادی بشکل دایره میباشد.(سطح مقطع کابل)


 E    هادی یک رشته و مفتولی میباشد.


 و حداکثر ولتاژ مجاز بین فاز و نول 600 ولت  و حداکثر ولتاژ مجاز بین دو فاز حداکثر 1000ولت میباشد.


شناسائی کابلها:


 سایز سیمها و کابلها بر حسب سطح مقطع طبقه بندی شده و طبق جدول زیر است:


 0.5 - 0.75 - 1 - 1.5 - 2.5  - 4-6-10-16-25-35-50-70-95-120-150-185-240-300-400-500


 برای مشخص نمودن یک کابل یا سیم ابتدا تعداد رشته و سپس سطح مقطع سیم از هادیها را ذکر میکنند مانند 


 کابل 4*2 که یعنی کابلی که دو رشته هادی به سطح مقطع 4 دارد .


 در کابلها چند رشته و از سایز 16 به بالا سیمهای فاز و نول دارای مقاطع مختلفند در اکثر کابلها سیم نول به


 اندازه دو مرتبه از سیم فاز کمتر است اما در کابلهای با سطح مقطع بالا این اختلاف تا سه هم میرسد  سایز کابلها با هادی چند رشته به شرح زیر میباشد.


       1.5*4       2.5*4       4*4      6*4       10*4         16*4     10+25*3            16+35*3          25+50*3          70+120*3       70+150*3          95+180*3           120+240*3


مثال : کابل 10+25*3 چه کابلی میباشد؟


 این کابل سه هادی به سطح مقطع 25 میلیمتر مربع برای فازهای اصلی و یک هادی به سطح مقطع 10 میلیمتر مربع برای نول دارد.


کابلهای روغنی:


کابلهای روغنی : در بعضی از کابلها از کابلها از عایق هادی ها کاغذ میباشد ابتدا ذرات بخار و هوای داخل کاغذ


  را گرفته و به روغن که عایق خوبی میباشد اغشته میکنند ضخامت کاغذها بسیار کم است و دور هر هادی


 چندین دور پیچیده میشود به این کاغذها کاغذ اشباع شده میگویند.


 روی نوار روغنی یک کاغذ متالیزه از جنس الومینیم میپیچند که وظیفه دارد میزان مغناطیسی اطراف هر هادی را را


 محدود نموده و از اثر ان روی میدان مغناطیسی فاز دیگر بکاهد . از کابلهای روغنی بیشتر در فشار متوسط


 استفاده میشود و بعلت گرانی خود کابل و همچنین مفصل و سر کابل در فشار ضعیف بندرت استفاده


 میشود .ممکن است بجای یک غلاف سربی از سه غلاف که بدور هر فاز  پیچیده شده استفاده شود در این


 صورت به ان کابل روغنی سه غلافه میگویند.


قابلیت تحمل بار کابلها


 
















































































سه رشته


دو رشته


یک رشته


سطح مقطع


25


30


35


1.5


35


40


50


2.5


45


50


65


4


60


65


85


6


80


90


110


10


110


120


155


16


135


155


200


25


165


185


250


35


200


235


310


50


245


280


380


70


295


335


460


95


340


380


535


120


390


435


610


150


445


490


685


185


   


مقادیر فوق برای دما 20 درجه سانتیگراد میباشد و در صورتیکه دما افزایش پیدا کند و یا تعداد کابلها زیاد شود باید در ضرایب جداول زیر مقدار بار دهی کابلها ضرب شود


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


قابلیت تحمل کابلها کابلهای یک رشته و چند رشته در صورت قرار گرفتن گروهی در زمین


 























10


8


6


5


4


3


 


2


تعداد کابل در گودال


0.60


0.62


0.65


0.70


0.70


0.80


0.90


ضریب کاهش



 


بستگی مقدار کابل با درجه حرارت محیط























35


30


25


20


15


10


5


درجه حرارت محیط برحسب سانتیگراد


0.76


0.85


0.93


1.0


1.07


1.13


1.2


ضریب بار


 














بررسی سیم پیچی موتور ها منتشر شده بوسیله گوکال Goukal.com

بررسی سیم پیچی موتور ها با استفاده از برخی خصوصیات فیزیکی استاتور
قبلا گفتیم که گاهی الزاما سیم پیچی شمابدون استفاده از سیم های قبلی موتور و بر روی استاتوری خالی انجام خواهد شد . بنابراین شما با استفاده از مندرجات روی پلاک و نیز برخی عوامل فیزیکی استاتور که در پی خواهد آمد اقدام به محاسباتی خواهید کرد تا شما را به نوع سیم پیچی موتور نزدیک نماید.
اندازه گیری یوغ استاتورو نقش ان
یکی از عوامل مهم در سیم پیچی موتور ها اندازه گیری مقدار یوغ استاتور است . اگراز محیط بیرونی استاتور را که به پوسته یا همان بدنه مماس شده تا ابتدای لبه قاعده شیارها رابصورت شعاعی اندازه بزنیم این مقدار برابر با اندازه یوغ خواهد بود. یادمان باشد که مقدار بر اساس میلی متر می باشد. خوب این مقدار را با Hs نشان می دهیم.
در ادامه باید اندازه قطر داخلی استاتور را نیز برداریم. اگر استاتور را دایره فرض کنیم اندازه گیری قطر آن بطور عملی کاری بسیار ساده خواهد بود. این مقدار هم براساس میلی متر و به شکل Ds نمایش داده می شود.
حال به این نکته توجه کنیدکه اندازه یوغ فضایی است که شار مغناطیسی در ان جریان یافته و در فضای استاتور مدار مغناطیسی کامل می شود.کمی به این رابطه توجه کنید.
 Hc =
در این رابطه Hc همان ارتفاع یوغ است که شما اندازه زده اید. D هم مقدار قطر داخلی است که این کمیت راهم پیدا کرده اید. Bm مقدار شاری است که توسط استاتور به هنگام کار در فضای داخلی آن ایجاد می شود البته مقدار ماکزیمم آن که بر اساس مقدار D در نموداری رسم شده است . در این نمودار مقدار ماکزیمم شار برای قطبهای مختلف 2 - 4 و 6 قطب را نشان می دهد. Bc مقدار شار داخل یوغ است که معمولا برابر با 1/5 در نظر می گیرند. p تعداد جفت قطبهای موتور است.مثلا موتوری که 4 قطب است مقدار p برابر با 2 خواهد شد.
نکته بسیار مهم در این رابطه این است که تعداد قطبهای موتور با ارتفاع یوغ رابطه عکس دارد. یعنی هرچه ارتفاع بزرگتر باشدP کوچکتر و موتور دارای سرعت بیشتری است.
نمودار مربوط به شار مغناطیسی Bm را می توانید از کتب مربوط به سیم پیچی بدست آورید.
حال شما با کمیتهای که در دست دارید Hs ( مقدار ارتفاع یوغ) Ds ( مقدار قطر داخلی استاتور ) و Bc ( ماکزیمم شار داخل یوغ ) و نیز مقدار شار واقعی یعنی Bm( از نمودار مربوطه) می توانید تعداد قطبهای موتور محاسبه نمایید. در ادامه سعی خواهم کرد بیشتر در این زمینه با شما صحبت کنم .
ادامه بحث موتورهای الکتریکی
8- HOUSING : در این بخش به ما گفته می شود که موتور باید در محیط بسته یا رو باز کار کند .
9- Volt : از جمله مهمترین بخش در امر پلاک خوانی توجه به این گزینه می باشد . در واقع اگر کسی از اعداد روی پلاک در این بخش اطلاعاتی نداشته باشد باید با اطمینان گفت که چیزی از موتور نمی داند
معمولا در موتور های سه فاز در بخش ولت دو عدد قید می شود که به وسیله خط کسری یا ممیز از هم جدا می شوند مثل 220/380 و یا 115/230 . این اعداد بیانگر این موضوع هستند که این موتور در چه شبکه با چه ولتازی کار می کند . برق شبکه معمولا در ولتاز های 115 - 230- 440 و 660 می باشد.
از دو عددی که بر روی پلاک ارائه شده عدد کمتر همان ولتازی است که باید از شبکه به سر هر فاز از سیم پیچی موتور داده شود. اگر ولتاز شبکه از مقدار راهنمایی شده بیشتر بود الزاما این موتور باید بصورت اتصال ستاره کار کند . و اگر موضوع بر عکس بود یعنی ولتاز شبکه از عدد اول ارائه شده کمتر بود می توان موتور را هم مثلث و هم ستاره به شبکه وصل نمود. ( به خاطر داشته باشید که اتصال های ستاره و مثلث بحث های بسیار ساده و راحتی هستند که در ادامه بطور مفصل بحث خواهیم کرد.)
در شبکه برق ایران که ولتاز230/400 داریم موتوری که بر روی پلاکش اعداد 380/660 قید شده باشد این موتور برای این که بتواند توان واقعی خود را داشته باشد باید بااتصال مثلث به شبکه وصل شود و اگر بخواهیم از 1/3 قدرت آن استفاده نماییم باید از اتصال ستاره استفاده کنیم.
10- Amps : مقدار جریانی که موتور زیر باردر ولتازوجریان اسمی خواهد کشید دراین بخش قید میگردد.
11- Deg C Rise : درجه حرارت بدنه موتور است که بطور معمول بعد کارکرد زیاد نباید از 50 درجه بیشتر شود .هرچند که امروزه با بهره گیری از عایق های خوب مثل الیافهای شیشه ای - طلق و چینی و کوارتز موتور ها را در دمای کار بالا طراحی می کنند تا موتوررا با حجم کوچکتری روانه بازار نمایند.
12- IP : نوع حفاظت استاندارد شده است که از نظر بین المللی شناخته شده می باشد.
اگر مقابل IP دو تا 0 باشد (OO ) نماینگر این است که موتور در مقابل اجسام خارجی بدون حفاظ می باشد
اگر مقابل IP دو عدد 11 باشد نشان می دهد که موتور مقابل اجسام بزرگ وابزار و دست محافظت شده است .
هر چه مدار اعداد قید شده سیر صعودی به خود بگیرد دقت محافظت موتور در مقابل اجسام خارجی - آب و نیز رطوبت بیشتر می شود.مثلا موتوری که مقابل IP آن عدد 55 باشد این موتور مقابل آب و گرد و غبار محافظت خواهد شد.
ادامه بحث موتور
برای سیم پیچی موتورهای سه فاز یا تک فاز همان طور که قبلا گفتم باید یک سری اطلاعات فنی را درباره موتوری که در دسترس داریم بدست آوریم.این اطلاعات معمولا از روی پلاک موتور بدست می آید .(البته هر چند که می توان از راهکارهای دیگری به این مهم رسید. مثلا اگر موتوری خالی بدون سیم و نیز بدون پلاک برای ما بیاورند محاسبه نوع سیم پیچی این موتورها نیز امکان پذیر است. در این موتور ها با در نظر گرفتن و نیز یادداشت اطلا عات فیزیکی موتور مثل قطر داخلی استاتور Ds و ارتفاع یوغ Hc و طول هسته Ls ونیز محاسبه مقدار شار مغناطیسی Bmو مقدار اندکسیون یوغ Bc و لحاظ ضریب K می توان مقدا رتوان ثانویه را بدست آورد.) اما ما مبنا را بر این قرار داده ایم که موتور حال حاضر ما دارای پلاک بوده وقرار است مشخصات آنرا بدست آوریم. گزینه های روی پلاک را (مواردی که کاربردی تر هستند ) را توصیح می دهیم.
1- MARK : در این بخش نشانه یا آرم کارخانه تولید کننده البته در بالای پلاک وبا اندازه ای بزرگتر از سایر گزینه ها درج می شود. اهمیت این گزینه زمانی مهم جلوه می کند که لازم است درباره اعتبار کارخانه تولید کننده بدانیم . برخی تولید کننده ها ی الکتروموتور از اعتبار فوق العاده ای در زمینه تولید موتور های مرغوب برخوردارند . معمولا در این بخش نام کارخانه هم درج می شود.
2- TYPE : در این بخش بطور معمول موتور را از جهت کارکرد در برق AC یا برق DC معرفی می کند.هر چند که در برخی موتور ها این گزینه شامل کدها و اعدادی می شود که نماینگرمشخصات فیزیکی موتورخواهد بود.
3- FRAM : در این قسمت اعدای قید می شود که آنها توسط انجمهای ملی تولید کننده قابل شناسایی است که بیشتر شامل قالبهای اندازه 42 -46 و56 می باشد.
4- Hp : در مفابل آن عددی قید می شود که نماینگر مقدار توان خروجی موتور می باشد. این توان بر اساس اسب بخار است و هر اسب بخار هم حدود 736 وات می باشد.
5- Ph : چند فاز بودن موتور را عنوان می کند برای موتور های سه فاز عدد 3 و برای موتور های تک فاز عدد 1 قید می گردد. ( البته ناگفته نماند که می توان با راهکارهایی بسیار ساده از موتور سه فاز به جای موتور تک فاز هم استفاده نمود . )
6- RPM : مخفف ROUNT PER MINUTE ( یعنی دور در دقیقه) می باشد. این عدد مقدا رسرعت روتور را به ما می دهد. قطعا مقدار سرعت روتور از مقدار سرعت سنکرون در فضای استاتور کمتر است .البته این کاهش هم چندان زیاد نیست . من معمولا با دیدن این عدد به مقدار سرعت استاتور می رسم و براحتی تعداد قطبهای موتور را حساب می کنم .کافیست شما مقادیر سرعت سنکرون را در فرکانس برق 50 هرتز بدانید .
سرعت سنکرون اگر به مقدار 3000 دور در دقیقه باشد این موتور در فضای استاتور خود ایجاد 2قطب متفاوت N و S نموده است بنابر این اگر تعداد قطبها را با P2 نشان دهیم برای این سرعت در این موتور P2=2 خواهد بود. خوب اگر موتور به شما دادند که برروی پلاکش عدد 2850 دور بوده این سرعت روتور است که به دلیل لغزش از مقدار دور سنکرون کاهش یافته است.ار مقدار لغزش صرف نظر کرده و از رابطه Ns=60 * f/p تعداد قطبهای موتور را حساب می کنیم. در این رابطه Ns همان سرعت سنکرون است که الان مقدار آنرا داریم (3000) و f مقدار فرکانس برق شهری است که در ایران 50 هرتز است.( لازم به یاد آوری است در این رابطه علامت * نشانه ضربدر و علامت / نشانه تقسیم می باشد.) با جایگزینی اعدادی که داریم مقدارP بدست خواهد آمد.P=1 و P2 برابر با 2 خواهد شد. پس وجود RPM بر روی پلاک خیلی از مسایل بربوط به سیم پیجی را برای ما حل خواهد کرد.
7- HZ یا SYCLES : در این بخش مقدار فرکانس برق شهری که موتور بر اساس آن طراحی شده است را نشان می دهد. برای موتورهای شبکه ایران این عدد 50 است.
در طراحی سیم پیچی الکتروموتور ها آنچه که بیش از همه اهمیت دارد این است که تعمیر کار یا دانشجو باید دانش کاملی از مبانی برق بداند .مباحثی همچون ولتاژ- شدت جریان - مقاومت الکتریکی- توان و....ما مبنا را بر این قرا ر داده ایم که دانشجویان محترم تمامی مباحث یاد شده را به خوبی می دانند. معمولا در الکترو موتور ها تعداد شیارها را با علامت z نشان می دهند.به خوبی می دانیم که فضایی که کلافهای سیم یچی در آن قرار دارد را استاتور گویند.وبخش گردنده را روتور می نامند. الکتروموتوری که در بخش استاتور دارای ۲۴ شیار باشد آنرا به شکل 24=z نشان می دهند.نکته مهم بعدی این است که موتور های ۳ فاز که برق تغذیه کننده موتور از سه فاز R-S- T می باشدبر هر یک از فاز ها به صورت مساوی تعداد شیارهایی اختصاص می یابد که هریک از فازها به اندازه ۱۲۰ درجه الکتریکی با هم فاصله دارند